ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗΙστορία

ΥΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (υπό έκδοση)

(13ος - 18ος αι.)

Τὸ 1204, πολεμιστὲς ἀπὸ τὴ δυτικὴ Εὐρώπη μὲ σύμβολό τους τὸν σταυρὸ ­κατέλαβαν τὴν πρωτεύουσα τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας, κατέλυσαν τὴ βυζαντινὴ ἔννομη τάξη καὶ λεηλάτησαν μὲ μανία τὴν πλουσιότερη πολιτεία τοῦ μεσαιωνικοῦ μεσογειακοῦ κόσμου. Οἱ ὀδυνηρὲς γιὰ τὶς τύχες τοῦ ἑλληνικοῦ κόσμου συνέπειες τῆς τέταρτης σταυροφορίας εἶναι γνωστές. Μετὰ τὴν κατάκτηση τῆς Κωνσταντινούπολης, οἱ σταυροφόροι, Φράγκοι καὶ Βενετοί, μοίρασαν μεταξύ τους τὰ ἐδάφη τῆς Ρωμανίας, ἐγκαθιδρύοντας στὸν ἑλληνικὸ χῶρο τὴν ξένη κυριαρχία. Ἡ διείσδυση καὶ ἐπικράτηση τῆς Δύσης στὴν Ἀνατολὴ ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ σπουδαῖα κεφάλαια τῆς ἱστορίας τῆς Εὐρώπης.

Θεωρούμενη μέσα ἀπὸ τὸ πρίσμα τῆς καθολικότερης εὐρωπαϊκῆς ἱστορίας, ἡ ἐποχὴ ποὺ συνηθίζουμε νὰ καλοῦμε «λατινοκρατία» καί, εἰδικότερα, «βενετοκρατία» ἀποδεικνύεται μείζων περίοδος τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας. Καὶ τοῦτο, γιατὶ τὸ ἑλληνικὸ στοιχεῖο παρουσιάζει στὸ διάστημα αὐτὸ ἀφενὸς προσαρμοστικότητα στὶς θεσμικὲς ἀλλαγές, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν οἰκονομικὴ ἐξίσωσή του μὲ τοὺς ξένους, καὶ ἀφετέρου πολιτισμικὴ ἀντοχὴ καὶ εὐρωστία ποὺ τοῦ ἐπιτρέπει γόνιμη ἐπικοινωνία μὲ τοὺς Δυτικοευρωπαίους, ὁδηγώντας το ἐν τέλει στὴν παραγωγὴ νέας πολιτισμικῆς ἔκφρασης.

Τὸ ἱστορικὸ ὑλικὸ ποὺ συγκεντρώνεται στὸ παρὸν πόνημα ἀποσκοπεῖ νὰ λειτουργήσει ὡς πρόκληση γιὰ τὴν προώθηση τῆς ἔρευνας τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν περίοδο τῆς βενετοκρατίας στὸν ἑλληνικὸ χῶρο. Τὸ ἔργο ­φιλοδοξεῖ νὰ προσφέρει μὲ εὔληπτο τρόπο τόσο στὸν εἰδικὸ ὅσο καὶ στὸ εὐρύ­τερο μορφωμένο κοινὸ μία σύνθεση τῶν ἤδη ἐγνωσμένων. Πρόκειται γιὰ ἐγχειρίδιο μὲ ἀποδέκτη τὸν νέο σπουδαστή, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐξοικειωμένο ἐρευνητὴ καὶ γενικότερα τὸν κάθε ἐνδιαφερόμενο νὰ προσεγγίσει τὸ ἱστορικὸ αὐτὸ παρελθόν.

Σύνθεση ἐξωφύλλου: Ἀλέκος Βλ. Λεβίδης. Λεπτομέρεια ἀπὸ τὸ ἔργο τοῦ Giambattista Tiepolo Ἡ Βενετία δέχεται τὰ δῶρα τοῦ Ποσειδώνα, 1756-1758, λάδι σὲ καμβά, 115 × 263 εκ., Palazzo Ducale, Βενετία. © 2022 Archivio Fotografico – Fondazione Musei Civici di Venezia.

ΕΤ: Tο βιβλίο υπάγεται στον Nόμο περί Eνιαίας Tιμής Bιβλίου, δηλαδή ισχύει μέγιστη έκπτωση 10%.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

­Ἡ Χρύσα Μαλτέζου γεννήθηκε στὴν Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου, ὅπου τελείωσε τὶς γυμνασιακές της σπουδὲς στὸ Ἀβερώφειο Γυμνάσιο. Εἶναι Διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Διπλωματοῦχος τοῦ Πανεπιστημίου Μεσογειακῶν Σπουδῶν (Αix-en-Ρrovence), Πτυ­χιοῦχος τοῦ Corso di Perfezionamento τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Πάντοβας καὶ Πτυχιοῦχος τῆς Σχολῆς Παλαιογραφίας, Ἀρχειονομίας καὶ Διπλωματικῆς τῶν Κρατικῶν Ἀρχείων τῆς Βενετίας.

Διετέλεσε Καθηγήτρια τοῦ Πανεπιστημίου Κρήτης (1982-1995), ὅπου δίδαξε τὸ μάθημα τῆς ἱστορίας τῆς βενετοκρατίας στὸν ἑλληνικὸ χῶρο, γνωστικὸ ἀντικείμενο ποὺ εἰσήχθη γιὰ πρώτη φορὰ σὲ πανεπιστημιακὸ πρόγραμμα, καὶ Καθηγήτρια τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (1995-1998). Δίδαξε ἐπίσης ὡς ἐπισκέπτρια Καθηγήτρια σὲ πανεπιστήμια τῆς Εὐρώπης, τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Αὐστραλίας. Διετέλεσε Ἑταῖρος τοῦ Dumbarton Oaks Centre for Byzantine Studies, Οὐάσινγκτον (1987), Διευθύντρια τοῦ Κέντρου Βυζαντινῶν Ἐρευνῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ἐρευνῶν (1980-1994) καὶ Διευθύντρια τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Βυζαντινῶν καὶ Μεταβυζαντινῶν Σπουδῶν Βενετίας (1998-2012). Σήμερα εἶναι Ὁμότιμη Καθηγήτρια τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν.

Εἶναι ξένη Ἑταῖρος τοῦ Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti καὶ τῆς Deputazione di Storia Patria per le Venezie, Ἀντεπιστέλλον μέλος τοῦ Ateneo Veneto καὶ τοῦ Istituto Siciliano di Studi Bizantini e Neoellenici “Bruno Lavagnini”, Ἐπίτιμο μέλος τῆς Ρωσικῆς Ἕνωσης Μεσαιωνολόγων (Associetas Historicorum Russorum Medii Aevi) καὶ Ἐπίτιμο μέλος τῆς Ἑλληνορθόδοξης Κοινότητας Βενετίας. Ἀπὸ τὸ 2012 εἶναι τακτικὸ μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν.

Ἔχει τιμηθεῖ μὲ τὸν Χρυσὸ Σταυρὸ τοῦ Τάγματος τῆς Τιμῆς (Προεδρία τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, 2003), μὲ τὸ Βραβεῖο Dante Alighieri (Πανεπιστήμιο τῆς Μπολόνιας, μὲ ἕδρα τὴ Ραβέννα, 2007) καὶ μὲ τὸ Ὀφφίκιο τῆς Ἀρχόντισσας Διδασκάλισσας τοῦ Γένους τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας (2018).

Τὸ ἐπιστημονικό της ἔργο (περισσότερες ἀπὸ 200 δημοσιεύσεις) ἐπικεντρώνεται στὶς σχέσεις τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ μὲ τὴ Δύση καὶ στὶς ἀρχειακές, παλαιογραφικὲς καὶ διπλωματικὲς ἔρευνες. Κυριό­τερα αὐτοτελῆ ἔργα της εἶναι τὰ ἀκόλουθα: Βενετικὴ παρουσία στὰ Κύθηρα. Ἀρχειακὲς μαρτυρίες, Ἀθήνα 1991· Ἡ Βενετία τῶν Ἑλλήνων, Ἀθήνα 1999· Χαρακτικὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Βενετίας, Βενετία 2000· Ἀπὸ τὴν Κύπρο στὴ ­Βενετία. Κύπριοι στὴ Γαληνοτάτη μετὰ τὴν τουρκικὴ κατάκτηση τοῦ νησιοῦ, Λευκωσία 2003· Ἄννα Παλαιολογίνα Νοταρᾶ. Μιὰ τραγικὴ μορφὴ ἀνάμεσα στὸν βυζαντινὸ καὶ τὸν νέο ἑλληνικὸ κόσμο, Βενετία 2004· Ἑλληνικὸ Ἰνστιτοῦτο Βυζαντινῶν καὶ Μεταβυζαν­τινῶν Σπουδῶν Βενετίας, Ὁδηγὸς τοῦ Ἀρχείου, Βενετία / Ἀθήνα 2008· Βενετοκρατούμενη Ἑλλάδα. Προσεγγίζοντας τὴν ἱστορία της, ἐπιστημονικὴ διεύθυνση, 2 τ., Ἀθήνα / Βενετία 2010· Σχέσεις τῆς Μονῆς Πάτμου μὲ τὸν δυτικὸ κόσμο. Ἀρχεια­κὲς ἀποδείξεις (13ος-18ος αἰ.), 2 τ., Ἀθήνα, Πραγματεῖαι τῆς Ἀκαδη­μίας Ἀθηνῶν, ἀρ. 73, 2017· Τὸ βενετικὸ ἀρχεῖο τῆς μονῆς Ἁγίας Λαύρας Καλαβρύτων. Σκρετοῦρες παλιές (1688-1715), Ἀθήνα 2020· Τέχνη, πίστη καὶ ἱστορικὴ συνάφεια: Εἰκόνες τῆς Παναγίας μὲ δική τους ἱστορία. Μνήμη Μανόλη Χατζηδάκη, Ἀθήνα 2020 (καὶ σὲ ἱσπανικὴ μετάφραση, ­Γρανάδα 2021).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος 
Βραχυγραφίες

Α΄. Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ὁρισμὸς καὶ περιοδολόγηση – Χρόνος καὶ τρόπος ἐπιβολῆς τῆς κυριαρχίας
Εἰσαγωγικὲς παρατηρήσεις – Ζητήματα συνέχειας καὶ ἀλλαγῆς

Β΄. ΒΥΖΑΝΤΙΟ – ΒΕΝΕΤΙΑ: ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΙ ΜΙΣΟΥΣ
Ἡ βυζαντινὴ αὐτοκρατορία στὶς παραμονὲς τῆς τέταρτης σταυροφορίας
Ἡ Βενετία θυγατέρα, σύμμαχος, ἀντίζηλη καὶ κυρίαρχη τοῦ Βυζαντίου
Ἡ Βενετία βυζαντινὴ ἐπαρχία 
Ἡ Βενετία αὐτόνομη καὶ ἀνεξάρτητη
Ἡ Βενετία σύμμαχος τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας 

Ἡ Βενετία ἀντίπαλη τοῦ Βυζαντίου 
Ἡ Βενετία κυρίαρχη τοῦ Βυζαντίου 

Γ΄. ΑΠΟ ΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΡΩΜΑΝΙΑ
Σταυροφορίες
Ἡ τέταρτη σταυροφορία
Ἡ διανομὴ τῶν ἐδαφῶν τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας μεταξὺ τῶν σταυροφόρων
Ἡ λατινικὴ αὐτοκρατορία Κωνσταντινουπόλεως (1204-1261) καὶ τὰ νέα πολιτικὰ κέντρα μετὰ τὴν κατάλυση τοῦ βυζαντινοῦ κράτους
Αὐτοκρατορία τῆς Νίκαιας
Αὐτοκρατορία τῆς Τραπεζούντας
Δεσποτάτο τῆς Ἠπείρου
Ἡ βενετικὴ Μεγάλη Ἰδέα

Δ΄. ΒΕΝΕΤΙΚΕΣ ΚΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ
Κύπρος
Φραγκοκρατία 
Βενετοκρατία
Θεσσαλονίκη
Ἀθήνα
Φραγκοκρατία
Ὁ βομβαρδισμὸς τοῦ Παρθενώνα
Πελοπόννησος
Φραγκοκρατία
Βενετοκρατία
Κρήτη
Νησιὰ τοῦ Αἰγαίου
Εὔβοια
Νησιὰ τοῦ Ἰονίου
Φραγκοκρατία
Βενετοκρατία

Κατάλογος εἰκόνων
Εὑρετήριο ὀνομάτων προσώπων καὶ τόπων

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Επιμέλεια
    Ειρήνη Λυδάκη
  • Σχεδίαση εξωφύλλου
    Αλέκος Βλ. Λεβίδης
  • ISBN εντύπου
    978-960-524-895-6
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    112692411
  • A' έκδοση
    11/2022
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    264 17 24 Έγχρωμο βιβλίο τετράχρωμο
  • Τιμή καταλόγου