Επιστημονική εκλαΐκευση

ΤΙ ΘΑ ΕΒΛΕΠΕ Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ

(έκδοση 2014, με σκίτσα της Μυρσίνης Μανέτα)
Έντυπο 20,00 14,00 Προσθήκη στο καλάθι
ebook 14,00 9,80 Προσθήκη στο καλάθι

Γιατί η κίνηση είναι περιττή στα φυτά; Πώς κάνει σεξ και πώς αμύνεται ένας ακίνητος οργανισμός; Γιατί τα φυτά είναι ασύμμετρα και χωρίς σταθερό μέγεθος; Γιατί μερικά είναι πρακτικώς αθάνατα; Γιατί στον φυτικό κόσμο η δημιουργία κλώνων είναι καθημερινό φυσικό φαινόμενο; Με ποιον μηχανισμό καταφέρνουν τα φυτά να εκμεταλλεύονται μια πρακτικά ανεξάντλητη, εξωγήινη ενεργειακή πηγή; Με ποιον τρόπο ρυθμίζουν τη σύσταση της γήινης ατμόσφαιρας, τον υδρολογικό κύκλο, τη ροή της ύλης και της ενέργειας και, τελικά, το κλίμα; Γιατί τα φυτά δεν υπέστησαν στο παρελθόν μαζικές εξαφανίσεις, όπως τα ζώα; Πώς αντιλαμβάνονται τα φυτά τον έμβιο και άβιο κόσμο και πώς επικοινωνούν μεταξύ τους; Είναι, εν τέλει, τα φυτά ευφυείς οργανισμοί;
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που πραγματεύεται τούτο το βιβλίο, σε μια προσπάθεια να πεισθεί ο αναγνώστης ότι κακώς τα φυτά θεωρούνται απλοί οργανισμοί χωρίς εμφανή συμπεριφορά και ευφυΐα, άρα και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στην πραγματικότητα θα εκπλαγεί τόσο ευχάριστα όσο η Αλίκη όταν έπεσε στη λαγότρυπα για να βρεθεί σ’ έναν κόσμο τόσο διαφορετικό από τον δικό μας.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ: Alice in the Land of Plants, Springer Verlag, 2012 (ISBN 978-3-642-28337-6)

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Γιάννης Μανέτας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Φυσιογνωσία και Γεωγραφία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, και απέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα Βιολογικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας το 1976. Από το 1978 έως το 2014 εργάστηκε στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1993 εξελέγη καθηγητής Φυσιολογίας Φυτών. Έχει επίσης εργαστεί ερευνητικά στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών επιστημών «Δημόκριτος», στον Πειραματικό Σταθμό «Abisco» της Λαπωνίας και στα Πανεπιστήμια Stirling (Σκωτία), Göteborg (Σουηδία), Essen και Karlsruhe (Γερμανία). Από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών (1η έκδοση 2010, 4η έκδοση 2016), που έχει μεταφραστεί και στα αγγλικά, και Περί φυτών αφηγήματα (1η έκδοση 2014, 3η έκδοση 2016). Από τις εκδόσεις Αιώρα κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του Τη νύχτα που αγκάλιασε το Gingko biloba (2017).

manetas@upatras.gr

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος

1 Εισαγωγή στο θέμα: Τα φυτά δεν είναι λιγότερο περίπλοκα από τα ζώα, είναι απλώς διαφορετικά

2 Το βασικό σχέδιο οργάνωσης των φυτών και οι διαφορές του από το ζωικό αντίστοιχο
Τα φυτά είναι διατροφικώς αυτάρκη
Η διατροφική αυτάρκεια κάνει περιττή την κίνηση και καθορίζει το σχέδιο και την κατασκευή του σώματος των φυτών
Η έννοια του θανάτου στα φυτά
Τα φυτά ως αποκεντρωμένοι οργανισμοί με ενισχυμένη ανεξαρτησία των μερών

3 Πώς τα δένδρα προσεγγίζουν την αθανασία, και άλλα σχετικά ζητήματα
Οι ετήσιοι δακτύλιοι ως κλιματική μνήμη
Ελιξίρια μακροζωίας
Τα φυτά ως μηχανικοί του περιβάλλοντος
Η χημική ιστορία της ατμόσφαιρας, η φωτοσύνθεση και τα φυτά ως κυρίαρχοι παίκτες
Οι πλανητικές διαστάσεις μιας ενζυμικής αντίδρασης
Μέγεθος και ηλικία δεν σχετίζονται πάντοτε
Πόσο ψηλά μπορεί να φθάσει ένα δέντρο;
Διάρκεια ζωής και αθανασία των ειδών

4 Σύντομη εξελικτική ιστορία των φυτών
Ποιους οργανισμούς χαρακτηρίζουμε ως φυτά;
Η ζωή στον πλανήτηΓη πριν από την εμφάνιση των φυτών και μερικά κρίσιμα βιολογικά επεισόδια που τη διευκόλυναν
Απαραίτητες δομικές και λειτουργικές καινοτομίες για τον εποικισμό της ξηράς
Αλληλεπιδρώντα συστήματα: φυτά, κλίμα, ζώα, έδαφος
Βίαιες αναταράξεις και η εξελικτική σημασία τους
Γιατί δεν υπέστησαν τα φυτά μαζικές εξαφανίσεις;
Αναπαραγωγικές ιδιομορφίες των φυτών και αντίσταση στην εξαφάνιση

5 Το σεξ στους ακίνητους οργανισμούς
Ερμαφρόδιτα κατά τη μορφή αλλά φυλετικώς διαχωρισμένα, κυρίως κατά τη χημεία
Μοναχικότητα και αυτογονιμοποίηση
Όπως πάντα, το ετερόφιλο σεξ κοστίζει, αν και στα φυτά την αμοιβή παίρνει συνήθως ο μεσάζων
Χρώματα κι αρώματα
Εξαπάτηση και αφοσίωση
Γιατί τα φυτά φτιάχνουν δαπανηρούς καρπούς
Η μετανάστευση στα φυτά συμβαίνει στο στάδιο του εμβρύου

6 Ο κόσμος με τα μάτια των φυτών
Εν αρχή ην το φως
Τι «βλέπουν» τα φυτά;
Πώς μετρούν τον χρόνο τα φυτά;
Τι άλλο αντιλαμβάνονται τα φυτά;

7 Η άμυνα ενός ακίνητου οργανισμού
Η πολύπλοκη χημεία των φυτών καθορίζει τις διατροφικές συνήθειες των φυτοφάγων
Κόστος εξοπλισμών, αμυντικές στρατηγικές, συμμαχίες και αντισυμβατικός πόλεμος
Πώς επικοινωνούν τα φυτά μεταξύ τους;

8 Συμβιώσεις παντού
Η λεπτή ισορροπία μεταξύ συμβίωσης και παρασιτισμού
Η πολύ στενή συμβίωση παραμορφώνει
Το πρόβλημα του αζώτου στον πλανήτη Γη και μια συμβίωση φυτών και βακτηρίων με τεράστιες συνέπειες
Μύκητες και φυτά σ’ ένα υπόγειο διαδίκτυο
Ζώα που φωτοσυνθέτουν ή ένα εξελικτικό επεισόδιο εν τω γεννάσθαι

9 Παραβιάσεις του βασικού βιολογικού τύπου
Σαρκοφάγα φυτά
Κινούμενα φυτά

10 Είναι τα φυτά ευφυείς οργανισμοί, εν τέλει;
Προς έναν βιολογικό ορισμό της ευφυΐας
Παραδείγματα ευφυών φυτικών αντιδράσεων
Αυτοαναγνώριση και λήψη αποφάσεων
Mνήμη;

Επίλογος: Ένας φόρος τιμής στον Δαρβίνο

Βιβλιογραφία

Ευρετήριο

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Γλωσσική επιμέλεια
    Νίκος Κουμπιάς
  • Σκίτσα
    Μυρσίνη Μανέτα
  • ISBN
    978-960-524-299-2
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    50657124
  • A' έκδοση
    2014
  • Τρέχουσα έκδοση
    2016
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    392 17 24
  • Τιμή καταλόγου
    14,00