SHANKER STUART G.

Ο WITTGENSTEIN ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΜΠΗΣ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

Μετάφραση: Κωβαίος Κωστής Μ.

Το βιβλίο αυτό, παρ’ όλα τα χρόνια που πέρασαν από την εποχή της συγγραφής του και τη μάλλον ψυχρή υποδοχή του από την κοινότητα των φιλοσόφων/μαθηματικών και, επιπλέον, παρά τις επιθέσεις που εν τω μεταξύ υπέστη η λεγόμενη «ορθόδοξη» ερμηνεία τού ίδιου του Wittgenstein —στον καμβά της οποίας ο Shanker εξυφαίνει την επιχειρηματολογία του—διατηρεί αμείωτη την αξία του. Κυρίως επειδή είναι ένα τολμηρό σύγγραμμα: αφ’ ενός, δεν διστάζει να καταπιαστεί με ένα τεράστιο πλέγμα προβλημάτων της φιλοσοφίας των μαθηματικών τα οποία άπτονται μεν των βιτγκενσταϊνικών απόψεων για τη θεμελίωση, ποτέ όμως δεν εθίγησαν από τον Wittgenstein (όπως, λ.χ., η θεωρία των γραφημάτων και οι πιθανολογικές «λύσεις» που προσφέρουν οι σημερινοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές). Αφ’ ετέρου, δίνει για πρώτη φορά ιδιαίτερη έμφαση στα κείμενα της μέσης περιόδου (Φιλοσοφικές παρατηρήσεις και Φιλοσοφική γραμματική) που δημοσιεύθηκαν μετά τις Παρατηρήσεις για τη θεμελίωση των μαθηματικών (ΠΘΜ) και τα οποία, ως γνωστόν, περιέχουν εκτενείς και εις βάθος αναλύσεις θεμάτων που στις ΠΘΜ θεωρούνται δεδομένες, οδηγώντας έτσι τους κριτικούς σε λανθασμένες εκτιμήσεις των ρηξικέλευθων ιδεών του βιενέζου φιλοσόφου για τη φιλοσοφία των μαθηματικών και στην αμαύρωση της εικόνας του ως φιλοσόφου των μαθηματικών.
Το βιβλίο του Shanker είναι, ομολογουμένως, ένα δύσκολο βιβλίο. Ωστόσο, είναι απαραίτητο για την κατανόηση των ΠΘΜ, μια και κανένα άλλο σύγγραμμα δεν κυκλοφόρησε έκτοτε με τέτοια θεματολογική πληρότητα και με τον ίδιο στόχο: να διασαφήσει τις ιδέες του Wittgenstein και όχι να τις αντιπαρέλθει ως αποκυήματα ενός μεγάλου, κατά τα άλλα, φιλοσόφου, αλλά ανεπαρκούς φιλοσόφου των μαθηματικών.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

 
Ο Stuart G. Shanker γεννήθηκε το 1952 στο Τορόντο του Καναδά. Σπούδασε αγγλική φιλολογία στην πατρίδα του και φιλοσοφία στην Οξφόρδη (με τον Peter Hacker και τον Gordon Baker), απ’ όπου πήρε το διδακτορικό του δίπλωμα (D.Phil.) το 1984. Παρέμεινε σε όλη τη μέχρι τούδε ζωή του πιστός στη φιλοσοφία του Wittgenstein. Μετά το Ο Wittgenstein και το σημείο καμπής στη φιλοσοφία των μαθηματικών, επιμελήθηκε το Godel’s Theorem in Focus, συγγράφοντας την εκτενή κατακλείδα του βιβλίου —που καταγίνεται με την εξήγηση των λιγοστών και σκοτεινών παρατηρήσεων του Wittgenstein για το θεώρημα του Godel.
Ήδη από το 1977, ο Shanker συγγράφει άρθρα σχεδόν αποκλειστικά για τη φιλοσοφία των μαθηματικών σε έγκριτα περιοδικά και ανθολόγια του Καναδά, της Αγγλίας, των ΗΠΑ, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Μετά το 1990, το ενδιαφέρον του στρέφεται στη φιλοσοφία της ψυχολογίας, ακολουθώντας την πορεία της σκέψης του Wittgenstein. Το 1998, συγγράφει το Wittgenstein’s Remarks on the Foundations of Artificial Intelligence [Οι παρατηρήσεις του W. για τη θεμελίωση της τεχνητής νοημοσύνης] (Routledge, London). Την ίδια χρονιά, εκδίδει, σε συνεργασία με τη Sue Savage-Rumbaugh και τον Talbot J. Taylor, το Apes, Language and the Human Mind [Πίθηκοι, γλώσσα και ανθρώπινος νους] (Oxford University Press, New York). Το 2001, επιμελείται, μαζί με τον David Blackhurst, το Language, Culture, Self: The Philosophical Psychology of Jerome Bruner [Γλώσσα, πολιτισμός, εαυτός: Η φιλοσοφική ψυχολογία του Jerome Bruner] (Sage, London)? το 2002, επιμελείται, μαζί με τον Stanley Greenspan, το Toward a Psychology of Global Interdependency: a Framework for International Collaboration [Προς μια ψυχολογία οικουμενικής αλληλεξάρτησης: Ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας] (ICDL Press, Washington)? το 2004, εκδίδει, ξανά με συνεπιμελητή τον Greenspan, το The First Idea: How Symbols, Language and Intelligence evolved from our primate ancestors to modern humans [Η πρώτη ιδέα: Πώς τα σύμβολα, η γλώσσα και η νοημοσύνη εξελίχθηκαν από τους ανθρωποειδείς προγόνους μας στον σύγχρονο άνθρωπο] (Da Capo Press, Perseus Books).
O Shanker είναι, από το 1989 έως σήμερα, καθηγητής (“Distinguished Research Professor”) φιλοσοφίας και ψυχολογίας στο York University του Τορόντο του Καναδά, Πρόεδρος του Council for Early Child Development και Διευθυντής του Milton and Ethel Harris Research Initiative. Έχει επίσης λάβει 19 τιμητικές διακρίσεις από πανεπιστήμια και άλλα ιδρύματα της Οξφόρδης και του Καναδά.
Τελευταία, είναι Διευθύνων Ερευνητής (Principal Investigator) σε ένα πρόγραμμα για τον εντοπισμό πρόωρων ενδείξεων σε νήπια που κινδυνεύουν να αναπτύξουν αυτισμό. Τα αποτελέσματα της συλλογικής αυτής έρευνας θα δημοσιευθούν σε σχετικό σύγγραμμα. Είναι επίσης μέλος της Κατευθυντήριας Επιτροπής μιας διεθνούς πρωτοβουλίας με σκοπό τη συγγραφή ενός ψυχοδυναμικού εγχειριδίου για  την ταξινόμηση των νοητικών παθήσεων.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Συντομογραφίες
Πρόλογος του μεταφραστή
Πρόλογος του συγγραφέα στην ελληνική έκδοση
Πρόλογος
1. Το σημείο καμπής του Wittgenstein
 1.  Η οφειλή της φιλοσοφίας στον Schlick
2.  Σκεπτικιστικές συγχύσεις γύρω από το θέμα της συμμόρφωσης προς έναν κανόνα
3.  Διασκορπίζοντας τα νέφη της γνωσιολογικής σύγχυσης
2. Οι εντάσεις στο ρεαλιστικό/αντιρεαλιστικό πλαίσιο
 1.  Η επαληθευσιοκρατία του Wittgenstein
2.  Η ‘μεταστροφή’ του Wittgenstein
3.  Η αντικειμενικότητα της μαθηματικής γνώσης
3. Η φύση της απόδειξης
 1.  Το βάρος της απόδειξης
2.  Τηρώντας τον νόμο του αποκλειομένου τρίτου
3.  Μαθηματικά «ερεθίσματα»
4. Εποπτευσιμότητα
 1.  Τα όρια της εποπτευσιμότητας
2.  «Πιθανολογικές αποδείξεις»
3.  Η λύση του προβλήματος των τεσσάρων χρωμάτων από τους Appel & Haken
5. Οι κίνδυνοι της πρόζας
 1.  Η φύση του απείρου
2.  Η πάλη με το παράλογο
3.  ‘Πρόζα’: Το σημείο συνάντησης μαθηματικών και φιλοσοφίας
6. Συνέπεια
 1.  Το πρόγραμμα του Hilbert
2.  Μαθηματικά τοτέμ και ταμπού
3.  Η εφαρμογή ενός «ασυνεπούς συστήματος»
7. Η ανάκτηση της βεβαιότητας
 1.  Η θεμελίωση της θεμελίωσης των μαθηματικών
2.  Οι εξισώσεις είναι κανόνες της σύνταξης
3.  Μη συμβατική συμβασιοκρατία
8. Ελευθερία και αναγκαιότητα
 1.  Ανακάλυψη, δημιουργία, επινόηση
2.  Αναρχία εναντίον Αυτονομίας
3.  Η αλληλεξάρτηση των μαθηματικών αληθειών
Βιβλιογραφία
Συμπληρωματική βιβλιογραφία
Πίνακας μη αγγλικών εκφράσεων
Απόδοση τίτλων ξενόγλωσσων πονημάτων
Πίνακας ονομάτων
Πίνακας πραγμάτων

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Μετάφραση
    Κωβαίος Κωστής Μ.
  • Πρόλογος
    Κωβαίος Κωστής Μ.
    SHANKER STUART G.
  • Γλωσσική επιμέλεια
    Κυρτζάκη Μαρία
  • ISBN
    978-960-524-277-0
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    567
  • Έτος Α' έκδοσης
    2009
  • Έτος τρέχουσας έκδοσης
    2009
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    480 17 24
  • Τιμή καταλόγου
    35,00