Φιλολογία

ΜΙΧΑΗΛ ΨΕΛΛΟΣ (υπό έκδοση)

Η ρητορική και ο λογοτέχνης στο Βυζάντιο

Διαβάστε απόσπασμα από το βιβλίο, εδώ

Ο ρήτορας και φιλόσοφος Μιχαήλ Ψελλός (Κωνσταντινούπολη, 1018-1078) είναι μια εμβληματική προσωπικότητα στην ιστορία της λόγιας βυζαντινής λογοτεχνίας και ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους Έλληνες συγγραφείς του μεσαίωνα. Η απήχησή του δεν είναι τυχαία. Έγραψε σχεδόν για τα πάντα, καλλιεργώντας περίπου όλα τα βυζαντινά λογοτεχνικά είδη και παρέχοντάς μας όχι απλώς μια μοναδική ματιά στο Βυζάντιο του ενδέκατου αιώνα, αλλά και μια πολυτυπία προσωπογραφιών που ακροβατούν ανάμεσα στην εξιδανίκευση, την ειρωνεία και την ευαισθησία.

Η μορφή που ξεχωρίζει στις προσωπογραφήσεις του Ψελλού είναι αναμφισβήτητα εκείνη του εαυτού του, το εγώ του συγγραφέα. Το συγκεκριμένο βιβλίο προσπαθεί να αποδομήσει αλλά και να ανασυνθέσει τον αυτοαναφορικό λόγο του Ψελλού, εντοπίζοντας τις εμμονές αλλά και τις σιωπές του. Πώς ορίζει τον λογοτέχνη και την αυτοπαρουσίαση; Πώς χειρίζεται τη σχέση ανάμεσα στο κείμενο και στο πρόσωπο; Με ποιους τρόπους σκιαγραφεί και πραγματώνει το πορτρέτο του; Τι ρόλο προσδίδει στο σώμα και τα συναισθήματα, στο εγώ που γοητεύει αλλά και πάσχει; Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, ποιο ήταν το κύρος ενός ρήτορα, όπως ο Ψελλός, στη βυζαντινή κοινωνία; Ποιο το ακροατήριο και οι προσδοκίες του; Ποια η θέση των κειμένων του στην ιστορία της ρητορικής και της αυτοπαρουσίασης στον ελληνικό έντεχνο λόγο, από τους κλασικούς ώς το Βυζάντιο της μέσης περιόδου; Τι ήταν εν τέλει η βυζαντινή ρητορική; Και ποια η σχέση της με αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως λογοτεχνία; Στις απαντήσεις που προτείνονται, αναδύεται μια λογοτεχνία που παραμένει άγνωστη και παρεξηγημένη, ένας λόγος ίσως ξένος, αλλά και τόσο οικείος.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος τῆς ἑλληνικῆς ἔκδοσης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Μιχαὴλ Ψελλός: σχεδίασμα βιοεργογραφικὸ
Παράδοση καὶ καινοτομία
ῥητορικὴ καὶ ὁ λογοτέχνης

ΜΕΡΟΣ Ά
Ἀπὸ τὸν ῥήτορα στὸν λογοτέχνη: κοινωνικὴ θέση, θεωρητικὲς προσεγγίσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: Ἡ ρητορικὴ τοῦ φιλοσόφου
Ἕνας φιλόσοφος ρήτορας, ἕνας ρήτορας φιλόσοφος
Ἡ ἀναβίωση τῆς ρητορικῆς

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Ὁ ῥήτωρ ὡς λογοτέχνης δημιουργός, ἢ ὁ Ψελλὸς διαβάζει Γρηγόριο Ναζιανζηνό
Ὁ Γρηγόριος τῶν Βυζαντινῶν
Ὁ Γρηγόριος τοῦ Ψελλοῦ
Μίμηση ἰδανικῶν προτύπων;
Θεία ἔμπνευση;
Δημιουργὸς

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ:Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ ποιητῆ
Τὸ σῶμα τῆς Ἀφροδίτης
Πολυειδὴς δ’ ὢν

Λόγος πανηγυρικὸς
Ρήτορας, ποιητής, μίμησις
Ἀπὸ τὸν Γρηγόριο στὸν Ψελλὸ

ΜΕΡΟΣ B́
Τὸ ρητορικὸ ἐγὼ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ: Ὑποκριτὴς ἀλλοτρίας μορφῆς
Ἡ αὐτοπαρουσίαση στὴ βυζαντινὴ παράδοση
Χάρις καὶ ἀστειότης
Φύσει

Στὸν καθρέπτη τῶν ἄλλων
Μιχαὴλ Κηρουλάριος
Συμεὼν Μεταφραστὴς
Θεοδότη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ: Τὸ ἄγαλμα ποὺ χαμογελᾶ
Νάρκισσος
Σωκράτης
Ἄγαλμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ: Μιὰ γυναικεία φωνὴ
Τὰ πάθη καὶ ἡ γραμματικὴ τοῦ φύλου
Αντικείμενο τοῦ πόθου

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Απὸ τὴ ρητορικὴ στὴ λογοτεχνία(;)
Πρὸς τὴ λογοτεχνία
Ρητορικὰ μέσα, ἐπιδιώξεις προσωπικὲς
Στὸν ἀπόηχο τοῦ Ψελλοῦ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
ι. Θετικές, ἐπώνυμες μνεῖες τοῦ Ψελλοῦ ἀπὸ μεταγενέστερους συγγραφεῖς
ιι. Βιβλιογραφία καὶ ἀναφορὲς σχετικὰ μὲ ἀπηχήσεις κειμένων τοῦ Ψελλοῦ σὲ μεταγενέστερους συγγραφεῖς
ιιι. Βυζαντινὰ χειρόγραφα-συλλογὲς ποὺ συγκεντρώνουν κείμενα τοῦ Ψελλοῦ 303

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Α. Πηγὲς
Α.1. Κείμενα τοῦ Ψελλοῦ
Α. 2. Βυζαντινὰ κείμενα (κυρίως μετὰ τὸν ἕκτο αἰώνα)
Β. Μελέτες

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • ISBN
    978-960-524-584-9
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    94644528
  • A' έκδοση
    10/2020
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    360 17 24 τετράχρωμο
  • Τιμή καταλόγου

ΣΧΕΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ