Παλαιά κείμενα, Νέες αναγνώσεις

ΜΕ ΤΟ ΣΠΑΘΙ ΕΙΣ ΤΟ ΧΕΡΙ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΝΤΟΥΦΕΚΙ: ΣΤΟ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ

ΑΛΕΞΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ. Η προσωπική εμπειρία ως Ιστορία

Διαβάστε ενδεικτικές σελίδες του βιβλίου εδώ

Έντυπο 12,00 10,80 Προσθήκη στο καλάθι

Από τα πιο κεντρικά γεγονότα της Επανάστασης, η περίφημη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου άρχισε τον Απρίλη του 1825 και έληξε στις 11 Απριλίου 1826 (ξημερώνοντας η Κυριακή των Βαΐων) με την ηρωική Έξοδο της φρουράς και τις σφαγές και τις αιχμαλωσίες όσων παρέμειναν (άρρωστοι και πληγωμένοι στρατιώτες, γυναίκες, γέροντες, παιδιά).

«Άρχισα τα παρόντα σημειώματα από τους 1832 Νοεμβρίου 15», σημειώνει ο Νικόλαος Κασομούλης (1795-1872)· η αφήγηση των όσων έζησε μέσα στο πολιορκημένο Μεσολόγγι αποτελεί ένα από τα πρωιμότερα απομνημονεύματα αγωνιστή, και σίγουρα ένα κείμενο όπου η προσωπική εμπειρία αποτυπώθηκε με τον αμεσότερο και γνησιότερο τρόπο. Το αγωνιστικό ήθος και οι αρνητικές συμπεριφορές, η καθημερινότητα και οι συγκρούσεις, οι βρισιές και τα αστεία που εξακόντιζαν οι πολιορκημένοι στους πολιορκητές και αντίστροφα, οι προσπάθειες του Κιουταχή και του Ιμπραΐμ να πετύχουν κάποια συνθηκολόγηση, η αγωνία των πολιορκημένων μήπως δεν φανούν τα υδραίικα ή τα σπετσιώτικα καράβια, οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στους Σουλιώτες και τους Ρουμελιώτες, οι κανονιές και οι αδιάκοπες επισκευές του τείχους.

Ο Κασομούλης διαθέτει το χάρισμα της αφήγησης και, παρά την ένταση των όσων έζησε μέρα με τη μέρα, τόσους μήνες, κατόρθωσε να εικονογραφήσει αντικειμενικά και ψύχραιμα και τα πράγματα και τα πρόσωπα.

Τα επιλεγόμενα του Αλέξη Πολίτη επιδιώκουν να εισχωρήσουν στις φανερές αλλά και στις πιο δυσδιάκριτες πτυχές της αφήγησης και της ιδεολογίας του κειμένου, να σχολιάσουν και να συμπληρώσουν τα περιστατικά, να παρουσιάσουν τον τόπο, το ίδιο το Μεσολόγγι και την ευρύτερη περιοχή. Επικεντρώνονται στο κεντρικό, ίσως, διακύβευμα της πολιορκίας – και, βέβαια, της Επανάστασης. Πώς δηλαδή, μέσα από ποιες διαδικασίες αναπτύχθηκε ή κατά καιρούς συμπτύχθηκε η νεωτερική αίσθηση του συλλογικού «εμείς», μ’ άλλα λόγια η νεοελληνική εθνική συνείδηση.

ΕΤ: Tο βιβλίο υπάγεται στο Nόμο περί Eνιαίας Tιμής Bιβλίου, δηλαδή ισχύει μέγιστη έκπτωση 10%.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΣΟΜΟΥΛΗΣ

Ο Νικόλαος Κασομούλης γεννήθηκε στην Κοζάνη το 1795· γιος ευκατάστατου εμπόρου, μετά από τις βασικές σπουδές ασχολήθηκε κι αυτός με το εμπόριο, με έδρα τις Σέρρες, όπου είχε καταφύγει κι ο πατέρας του.

Το 1820 ταξιδεύει στην Αίγυπτο για να επεκτείνει τις επιχειρήσεις της οικογένειας· επιστρέφοντας περνά από τη Σμύρνη όπου μυείται στη Φιλική Εταιρεία. Κατά την Επανάσταση οι λιγοστοί Έλληνες των Σερρών αδυνατούν να δράσουν, και οι Κασομούληδες επιστρέφουν στην πατρική Μακεδονία. Ο Νικόλαος κατεβαίνει στην ελεύθερη Ελλάδα και συμμετέχει στην προετοιμασία της επανάστασης του Ολύμπου. Τέλη Φεβρουαρίου του 1822 αποβιβάζεται κοντά στην Κατερίνη, συνεργάζεται με τον καπετάν Διαμαντή κι άλλους οπλαρχηγούς της περιοχής, αλλά οι στρατιωτικές επιχειρήσεις αποτυχαίνουν· ο Κασομούλης διαφεύγει στη Θεσσαλία, όπου συναντά τον καπετάνο του Ασπροποτάμου Νικόλαο Στουρνάρη και συνδέεται μαζί του. Οκτώβρη του 1823 Στουρνάρης και Κασομούλης εγκαταλείπουν τον ορεινό Ασπροπόταμο, κατεβαίνουν στη δυτική Ελλάδα κι εγκαθίστανται στο Με­σολόγγι.

Στις 5 Ιανουαρίου 1825 αναχωρεί για το Ναύπλιο, πληρεξούσιος του Στουρνάρη, να εισπράξει τους μισθούς των στρατιωτών. Επιστρέφει τον Ιούλιο, η πολιορκία έχει πια αρχίσει· βρίσκεται πάντα δίπλα στον Στουρνάρη, κάτι σαν γραμματικός, κάτι σαν υπαρχηγός του. Θα διασωθεί στην Έξοδο και θα συνεχίσει τον αγώνα. Στο ελεύθερο πια κράτος υπηρετεί στον εθνικό στρατό· συνταξιοδοτείται το 1861 και πεθαίνει τον Ιανουάριο του 1872 στη Στυλίδα, όπου είχε εγκατασταθεί τα υστερινά του χρόνια.

Τα όσα έζησε, είδε και άκουσε δώδεκα χρόνια, από το ξέσπασμα της Επανάστασης ώς τη διάλυση του επαναστατικού στρατού το 1833, αρχίζει να τα καταγράφει στα τέλη του 1832· τους έδωσε τον τίτλο Ενθυμήματα στρατιωτικά.

ΑΛΕΞΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Ο Αλέξης Πολίτης γεννήθηκε το 1945 στην Αθήνα. Σπούδασε νεοελληνική φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Université Paris IV (Sorbonne). Από το 1976 έως το 1989 εργάσθηκε στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, και από το 1989 έως το 2012 στη Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Τώρα είναι ομότιμος καθηγητής της ίδιας Σχολής.

Αυτοτελείς εργασίες του (επιλογή): Το δημοτικό τραγούδι. Κλέφτικα, Αθήνα 1973, 31985· Η ανακάλυψη των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών, Αθήνα 1984, 21999· Ρομαντικά χρόνια Ιδεολογίες και νοοτροπίες στην Ελλάδα του 1830-1880, Αθήνα 1993, 32003· Claude Fauriel, Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια, Α΄-Β΄, Ηράκλειο 1999, 32000· Το μυθολογικό κενό, Αθήνα 2000· Εγχειρίδιο του Νεοελληνιστή. Βιβλιογραφίες, λεξικά, εγχειρίδια, κατάλογοι, ευρετήρια, χρονολόγια, κ.ά. (με τη συνεργασία του Τριαντάφυλλου Σκλαβενίτη και της Μαρίας Μαθιoυδάκη), Ηράκλειο 2002, 22005· Αποτυπώματα του χρόνου, Αθήνα 2006· Το δημοτικό τραγούδι, Ηράκλειο 2010· Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα, Α΄-Γ΄, Αθήνα 2011 (επιμέλεια· με τη συνεργασία της Γεωργίας Παπαγεωργίου).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Νικόλαος Κασομούλης
«Με το σπαθί εις το χέρι και με το ντουφέκι»: Στο πολιορκημένο Μεσολόγγι

Αλέξης Πολίτης. Η προσωπική εμπειρία ως Ιστορία
Α΄ Τα πράγματα από κοντά
Β΄ Το κεντρικό διακύβευμα
Γ΄ Ο τόπος
Δ΄ Νικολάου Κασομούλη βίος και έργον
Ε΄ Για την έκδοση του κειμένου

Επιλογή συμπληρωματικής βιβλιογραφίας
Γλωσσάρι

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Σχεδιασμός εξωφύλλου
    Ιφιγένεια Βασιλείου
  • Εκδοτική φροντίδα
    Ειρήνη Λυδάκη
  • ISBN
    978-960-524-626-6
  • A' έκδοση
    8/2021
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    416 12 16
  • Τιμή καταλόγου
    12,00

ΣΧΕΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ