Ιστορία

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ

Μελέτες αφιερωμένες στον Φίλιππο Ηλιού

Οι δεσμοί του Φίλιππου Ηλιού με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και τους ανθρώπους που το πλαισιώνουν υπήρξαν στενοί και μακρόχρονοι, με θεσμικό επιστέγασμα την ανακήρυξή του σε επίτιμο διδάκτορα της Φιλοσοφικής Σχολής (1994). Έτσι, η επιστημονική συνάντηση που οργάνωσε το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Ρέθυμνο (14-15/10/2005) υπήρξε μια χειρονομία μεστή περιεχομένου: ιστορικοί, φίλοι και συνεργάτες, ομότεχνοι του Φ. Ηλιού τίμησαν τη μνήμη του με τρόπο ουσιαστικό, καταθέτοντας τον γνωστικό οβολό τους στη μεγάλη τράπεζα της νεοελληνικής ιστοριογραφίας. Ο τόμος περιέχει τις ομιλίες της διημερίδας. Ο τίτλος «Κοινωνικοί αγώνες και Διαφωτισμός» αποτυπώνει τους βασικούς άξονες των κειμένων, καθώς ξετυλίγουν το νήμα οδηγώντας μας στο γοητευτικό πεδίο της νεοελληνικής ιστορίας των ιδεών. Μαθαίνουμε, έτσι, για τη μύηση του Κοραή στον κόσμο του Διαφωτισμού και το ενδιαφέρον του για τα νεωτερικά σχολεία του ανατολικού Αιγαίου, για τους Έλληνες φιλάργυρους εχθρούς των Φώτων και τον φανατικό καποδιστριακό Ιωάννη Μάη που βρίσκεται στην επαναστατημένη Μασσαλία. Ακόμα, για τις Ιστορίες του ελληνικού βιβλίου και την ενασχόληση με την πρώιμη νεοελληνική φιλολογία κατά την ταραγμένη δεκαετία του 1940, ενώ, τέλος, ανοίγονται και θεωρητικότερα ζητήματα όπως η σύνδεση κοινωνικών αγώνων και Διαφωτισμού, το «έθνος» του Διαφωτισμού και οι «αποκλίνουσες» προσεγγίσεις του Κ. Θ. Δημαρά, του Π. Κονδύλη και του Φ. Ηλιού στον νεοελληνικό Διαφωτισμό. Γράφουν: Σπύρος Ι. Ασδραχάς, Άγγελος Ελεφάντης, Βασίλης Κρεμμυδάς, Κώστας Λάππας, Χρήστος Λούκος, Άννα Ματθαίου, Στρατής Μπουρνάζος, Πόπη Πολέμη, Αλέξης Πολίτης, Δημήτρης Σπάθης και Νίκος Χατζηνικολάου.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Χρήστος Λούκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1944. Το 1967 αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1974 έως το 1992 ήταν ερευνητής στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι (1982-1985). Το 1984 έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα στην Ιστορία από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1992 εκλέχθηκε Αναπληρωτής Καθηγητής και το 1996 Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης δίδαξε, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, την Επανάσταση του 1821, την Καποδιστριακή περίοδο, κοινωνικά προβλήματα των νεοελληνικών πόλεων, άλλα ζητήματα της ιστορίας του ελληνικού κράτους, ιστορία της ελληνικής τυπογραφίας, καθώς και Εισαγωγή στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής. Σχετικά με τις θεματικές αυτές ενότητες είναι και τα αυτοτελή δημοσιεύματά του και τα άρθρα του σε περιοδικά και συλλογικούς τόμους.

Είναι ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού, η οποία, μεταξύ άλλων, εκδίδει το ιστορικό περιοδικό Μνήμων.

Από το 1994 έως το 2006 διεύθυνε το πρόγραμμα «Η πόλη στους νεότερους χρόνους» στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, όπου μεταξύ των άλλων δημιουργήθηκαν βάσεις δεδομένων στις οποίες μηχανογραφήθηκαν βασικές πηγές (δημοτολόγια, απογραφές πληθυσμού, εκλογικοί κατάλογοι, πρακτικά δημοτικών συμβουλίων κλπ.) κυρίως για την Ερμούπολη αλλά και για άλλες ελληνικές πόλεις (βλ. cities.ims.forth.gr). Από το 2006 έως το 2011 μετείχε ως ερευνητής στο πρόγραμμα «Οι πόλεις της Ανατολικής Μεσογείου κατά τη νεότερη εποχή» του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών.

Είχε τη γενική εποπτεία της ταξινόμησης του Δημοτικού Αρχείου της Ερμούπολης και της οργάνωσης των αρχειακών συλλογών που απόκεινται στα ΓΑΚ, Αρχεία Νομού Κυκλάδων (έδρα: Ερμούπολη). Με καλοκαιρινές εξορμήσεις και επί μία εικοσαετία περίπου προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές, κυρίως του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, ταξινόμησαν υπό την καθοδήγησή του δημοτικά και άλλα αρχεία στην Ερμούπολη, Άνω Σύρο, Κέα, Αμοργό, Βίλια, Αίγιο, Σύμη, Οινούσσες, Σαντορίνη και Σέριφο.

Από το 2012 είναι Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Βασίλης Κρεμμυδάς, Ο Κοραής στο Αμστερνταμ. Η μύηση στους κόσμους του Διαφωτισμού και οι αντιστάσεις

Κώστας Λάππας, Ο Κοραής και τα νεωτερικά σχολεία του Ανατολικού Αγαίου

Δημήτρης Σπάθης, Έλληνες φιλάργυροι, εχθροί των φώτων

Χρήστος Λούκος, Ένας φανατικός καποδιστριακός στη Μασσαλία της Ιουλιανής Επανάστασης: Ο Ζακύνθιος Ιωάννης Μάης

Σπύρος Ι. Ασδραχάς, Κοινωνικοί αγώνες και Διαφωτισμός: Μερικές αυτόδηλες παρατηρήσεις

Αγγελος Ελεφάντης, «Το έθνος του Διαφωτισμού»

Στρατής Μπουρνάζος – Αννα Ματθαίου – Πόπη Πολέμη, Ιστορίες του ελληνικού βιβλίου: Με τον τρόπο του Φίλιππου Ηλιού

Αλέξης Πολίτης, Η ενασχόληση με την πρώιμη νεοελληνική φιλολογία στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου

Νίκος Χατζηνικολάου, Προσβάσεις στο νεοελληνικό Διαφωτισμό: Δημαράς – Κονδύλης – Ηλιού

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Επιμέλεια
    Χρήστος Λούκος
    Στρατής Μπουρνάζος
  • ISBN εντύπου
    978-960-524-246-6
  • A' έκδοση
    2007
  • Τρέχουσα έκδοση
    9/2017
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    166 17 24
  • Τιμή καταλόγου
    20,00