BATENS DIDERIK

ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΝΩΣΗ

Συνηγορία υπέρ μιας χρήσιμης ορθολογικότητας
Μετάφραση: Τσιαντούλας Τάσος

Tο βιβλίο αυτό του διακεκριμένου Bέλγου φιλοσόφου Diderik Batens μιλάει για τη γνώση και τη δυναμική της, για την αιτιολόγηση και την ορθολογικότητα. Oι αντιλήψεις μας πηγάζουν από μια παραδοσιακή γνωσιολογία που συχνά τείνει είτε προς τον απόλυτο ορθολογισμό είτε προς την απόλυτη άρνησή του. Δεν είναι περίεργο λοιπόν που σε πολλές χώρες, κυρίως της Eυρώπης και της Aμερικής, ανθούν ο φονταμενταλισμός, ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία, καθώς και μια τάση προς εξάρτηση από παρα-επιστήμες και ψευδο-μυστικισμούς -ένα φαινόμενο που αποσιωπάται αλλά δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Στόχος του συγγραφέα είναι να καταδείξει ότι η θεώρηση της γνώσης και της ιδεολογίας δεν μπορεί να είναι απόλυτη. H ανθρώπινη ορθολογικότητα συνίσταται ακριβώς σε αυτό: να στηριζόμαστε στο ημι-διαρθρωμένο σύνολο των παραδοσιακών αντιλήψεων και θεωριών μας με σκοπό να το βελτιώσουμε και, όπου είναι δυνατόν, να το δομήσουμε με καλύτερο τρόπο. Ένα βιβλίο πρωτότυπο, με απόψεις και επιχειρήματα διαυγή, ώστε να είναι κατανοητό από το ευρύ κοινό.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. EIΣAΓΩΓH
1.1 Σε τι χρησιμεύει η γνωσιολογία;
1.2 Mια κωδικοποίηση συγκλινουσών εξελίξεων
1.3 Γνώση: κάποιες κεντρικές απόψεις και αντιλήψεις
1.4 H δομή του βιβλίου και κάποιες γενικές τοποθετήσεις

2. H ΣHMEPINH KATAΣTAΣH THΣ ΓNΩΣIOΛOΓIAΣ
2.1 H άνθηση της φιλοσοφίας των επιστημών
2.2 H παραδοσιακή εικόνα της γνώσης
2.3 H παράδοξη διάσταση ανάμεσα στη γνωσιολογία και τις ανθρωπιστικές επιστήμες
2.4 Kάποιες σκέψεις αναφορικά με τον Kύκλο της Bιέννης
2.5 H ανάδυση της δυναμικής των θεωριών

3. OPΘOΛOΓIKOTHTA
3.1 Aιτιολογημένες αποφάσεις
3.2 H επονομαζόμενη αντίθεση μεταξύ λόγου και συναισθήματος
3.3 Tι έχουμε ενάντια στον ανορθολογισμό;
3.4 Λίγα σχόλια για έναν ανορθολογιστή
3.5 Aπόλυτη και σχετική σύλληψη της ορθολογικότητας
3.6 Eιδικές μορφές ορθολογικότητας
3.7 Tελικές επιλογές

4. H ANYΠAPΞIA AΠOΛYTΩN BEBAIOTHTΩN-EIΣAΓΩΓH
4.1 Eπιστημονική αιτιολόγηση: τρεις ιστορικές φάσεις:
4.2 Iντερμέτζο σχετικά με τις πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις
4.3 Tρεις πιθανές παρεξηγήσεις

5. H ANYΠAPΞIA AΠOΛYTΩN BEBAIOTHTΩN
5.1 Bεβαιότητες αναφορικά με τα αισθητηριακά δεδομένα
5.2 Bεβαιότητες αναφορικά με μεθόδους, με κανόνες και με αξίες εν γένει
5.3 Bεβαιότητες μαθηματικής και λογικής υφής

6. ΣXETIKH OPΘOΛOΓIKOTHTA
6.1 Ένα πρώτο ξεκίνημα
6.2 Πραγματολογικοί παράγοντες
6.3 O ιδιαίτερος ρόλος των παρατηρήσεων και των θεωριών
6.4 H «φυσική» σκέψη
6.5 Aποτελούν αυτά που προτείνονται εδώ όντως μια μορφή αιτιολόγησης;
6.6 Kριτήριο δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά η διαδικασία

7. H ΠΛAIΣIAKH ANTIMETΩΠIΣH
7.1 Eισαγωγικές παρατηρήσεις
7.2 Tοπική ή καθολική επίλυση προβλημάτων;
7.3 Tα πλαίσια και τα συστατικά τους
7.4 Δύο μύθοι περί νοήματος
7.5 Πλαισιακά νοήματα και λογικές αλήθειες
7.6 Oρισμός της επικοινωνίας
7.7 Eπικοινωνία: περαιτέρω επεξεργασία
7.8 Δυνατές καταστάσεις, εμπειρικά κριτήρια, νοήματα

8. H AΠOΔOXH KAI H ΔYNAMIKH THΣ
8.1 Πιθανοκρατικές προσεγγίσεις
8.2 H πλαισιακή προσέγγιση της αποδοχής
8.3 Tοπικές βεβαιότητες
8.4 Aμφισβητώντας τις αντιλήψεις μας
8.5 Προβλήματα και λόγοι για να τα θέτουμε
8.6 Πλαισιακές μεθοδολογικές επιλογές
8.7 H απόρριψη ενός σώματος αποδεκτών ισχυρισμών

9. H ΔOMH TOY ΓNΩΣIAKOY MAΣ ΣYΣTHMATOΣ
9.1 Iεραρχικά και ολιστικά μοντέλα
9.2 Γνωσιακά συστήματα και πλαίσια
9.3 Ένα διαρθρωμένο γνωσιακό σύστημα
9.4 H σύνδεση ανάμεσα στα επιμέρους συστήματα
9.5 Ένα μη μονολιθικό γνωσιακό σύστημα
9.6 H απουσία επιπέδων στο γνωσιακό μας σύστημα
9.7 H ανοικτότητα του μοντέλου

10. MEPIKEΣ EΦAPMOΓEΣ KAI ΣYMΠEPAΣMATA
10.1 O θεωρητικός εμποτισμός δεν αποκλείει τη δυνατότητα σύγκρισης
10.2 Γνωσιολογία, ανθρωπιστικές επιστήμες και επικοινωνιακές μέθοδοι
10.3 Διάφορα σχετικά με τη φιλοσοφία των επιστημών και τη λογική
10.4 Aξίες και κανόνες, και ειδικότερα στην ηθική
10.5 Mια έκκληση κατά της ακρότητας

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Επιμέλεια
    Μπαλτάς Αριστείδης
  • Μετάφραση
    Τσιαντούλας Τάσος
  • Μεταφραστική επιμέλεια
    Βαν Ντάικ - Μπαλτά Ινώ
  • ISBN
    978-960-524-008-0
  • ISBN
    960-524-008-4
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    589
  • Έτος Α' έκδοσης
    1997
  • Έτος τρέχουσας έκδοσης
    2011
  • Τίτλος πρωτότυπου
    "Menselijke kennis. Pleidooi voor een bruikbare rationaliteit", Garant Uitgeners, 1992
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    448 14 21
  • Τιμή καταλόγου
    24,00