ANASTAS PAUL T. WARNER JOHN C.

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ

Θεωρία και Πράξη
Μετάφραση: Αμπελιώτης Κωνσταντίνος Καπασσά Μαρία Σίσκος Παναγιώτης Α.

Πράσινη Χημεία, ή περιβαλλοντικά φιλική χημεία, είναι η ονομασία που χρησιμοποιείται για ένα σύγχρονο ερευνητικό πεδίο, ιδιαίτερα παραγωγικό και καινοτόμο στις μέρες μας. Στις νέες μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται σ’ αυτό, καίρια σημασία έχει η εφαρμογή αρχών της χημείας οι οποίες διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα των νέων μεθόδων και υλικών και, ταυτοχρόνως, τη συμβατότητά τους με την ανθρώπινη ζωή και το φυσικό περιβάλλον. Το βιβλίο εισάγει τον αναγνώστη στις διαδικασίες σχεδιασμού, ανάπτυξης και αξιολόγησης χημικών προϊόντων με βάση τις αρχές και τις μεθόδους της πράσινης χημείας, και αντιμετωπίζει το θέμα με ευρύτητα πνεύματος, συνδυάζοντας μια μεγάλη ποικιλία παραμέτρων: εναλλακτικές πρώτες ύλες, περιβαλλοντικά φιλικές μεθοδολογίες σύνθεσης, σχεδιασμός ασφαλέστερων χημικών προϊόντων, νέες συνθήκες διεξαγωγής χημικών αντιδράσεων, ανάπτυξη εναλλακτικών διαλυτών και καταλυτών, χρήση των αρχών της βιοσύνθεσης και της βιομίμησης. Ο αναγνώστης ενημερώνεται σφαιρικά για τη νέα διαδικασία αξιολόγησης που, εκτός των άλλων, καλύπτει τις επιπτώσεις μιας συνθετικής οδού στην υγεία και στο περιβάλλον, από την επιλογή των αρχικών υλικών ώς την παρασκευή του μορίου-στόχου, ενώ σε όλο το κείμενο γίνονται συγκρίσεις με τις μεθοδολογίες της κλασικής χημείας, που χρησιμοποιούνται ως παραδείγματα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.1 Η θέση της χημείας στον κόσμο και το περιβάλλον
1.2. Εξέλιξη του περιβαλλοντικού κινήματος
1.3 Ο ρόλος των επιστημόνων της χημείας

2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ;
2.1. Ορισμός
2.2 Γιατί προκαλεί τόσο ενδιαφέρον αυτό το νέο πεδίο της χημείας;
2.3. Γιατί πρέπει οι χημικοί να επιδιώκουν τους στόχους της πράσινης χημείας;
2.4 Οι ρίζες της καινοτομίας
2.5 Περιορισμοί/εμπόδια

3. ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
3.1 Εναλλακτικές πρώτες ύλες
3.2 Εναλλακτικά αντιδραστήρια
3.3 Εναλλακτικοί διαλύτες
3.4 Εναλλακτικό προϊόν/μόριο-στόχος
3.5 Αναλυτική χημεία των διεργασιών
3.6 Εναλλακτικοί καταλύτες

4. ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
4.1 Είναι καλύτερα να προλαμβάνεται η δημιουργία αποβλήτων παρά να επιδιώκεται η εκ των υστέρων επεξεργασία τους
4.2 Οι συνθετικές μέθοδοι πρέπει να σχεδιάζονται έτσι, ώστε να μεγιστοποιείται η ενσωμάτωση στο τελικό προϊόν όλων των χρησιμοποιούμενων στη διεργασία υλικών
4.3 Όπου είναι πρακτικά εφικτό, οι συνθετικές μεθοδολογίες πρέπει να χρησιμοποιούν ή να παράγουν χημικές ουσίες με μικρή ή μηδενική τοξικότητα για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον
4.4 Τα χημικά προϊόντα πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο που να διατηρεί τη λειτουργικότητα αλλά και να μειώνει την τοξικότητά τους
4.5 Οι βοηθητικές χημικές ουσίες πρέπει να καθίστανται μη αναγκαίες ή αβλαβείς
4.6 Οι περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις των ενεργειακών αναγκών πρέπει να αναγνωρίζονται και να ελαχιστοποιούνται
4.7 Οι πρώτες ύλες πρέπει να είναι ανανεώσιμες
4.8 Η άσκοπη παραγωγοποίηση πρέπει κατά το δυνατόν να αποφεύγεται
4.9 Τα καταλυτικά αντιδραστήρια είναι ανώτερα από τα στοιχειομετρικά
4.10 Τα χημικά προϊόντα πρέπει να σχεδιάζονται έτσι, ώστε στο τέλος της χρήσης τους να αποικοδομούνται προς αβλαβή προϊόντα
4.11 Οι αναλυτικές μεθοδολογίες χρειάζονται περαιτέρω ανάπτυξη στην κατεύθυνση της παρακολούθησης μιας διεργασίας σε πραγματικό χρόνο και του έγκαιρου ελέγχου πριν από τον σχηματισμό επικίνδυνων ουσιών
4.12 Οι ουσίες που συμμετέχουν σε κάποια χημική διεργασία πρέπει να επιλέγονται έτσι, ώστε να ελαχιστοποιείται το ενδεχόμενο χημικών ατυχημάτων

5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
5.1 Πώς αξιολογεί ο χημικός τις επιπτώσεις ενός χημικού προϊόντος ή μιας χημικής διεργασίας στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον;

6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΡΧΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ
6.1 Προέλευση αρχικών υλικών/πρώτων υλών
6.2 Ανανεώσιμοι ή εξαντλούμενοι φυσικοί πόροι
6.3 Επικίνδυνες ή αβλαβείς πρώτες ύλες
6.4 Πώς επηρεάζει η επιλογή της πρώτης ύλης την πορεία της διεργασίας

7. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΥΠΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ
7.1 Οι διάφοροι γενικοί τύποι χημικών μετασχηματισμών
7.2 Η εγγενής φύση των διαφόρων τύπων χημικών αντιδράσεων

8. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΣΤΕΡΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ
8.1 Ανάλυση του μηχανισμού δράσης
8.2 Σχέσεις δομής-ενεργότητας
8.3 Αποφυγή τοξικών λειτουργικών ομάδων
8.4 Ελαχιστοποίηση της βιοδιαθεσιμότητας
8.5 Ελαχιστοποίηση της χρήσης βοηθητικών ουσιών

9. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
9.1 Παραδείγματα πράσινων πρώτων υλών
9.2 Παραδείγματα πράσινων αντιδράσεων
9.3 Παραδείγματα πράσινων αντιδραστηρίων
9.4 Παραδείγματα πράσινων διαλυτών και συνθηκών αντίδρασης
9.5 Παραδείγματα πράσινων χημικών προϊόντων

10. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
10.1 Οξειδωτικά αντιδραστήρια και καταλύτες
10.2 Βιομιμητικά, πολυλειτουργικά αντιδραστήρια
10.3 Συνδυαστική πράσινη χημεία
10.4 Χημεία που προλαμβάνει μελλοντικά και λύνει τρέχοντα προβλήματα ρύπανσης
10.5 Αντιδράσεις χωρίς διαλύτες
10.6 Έμφαση στην ενέργεια
10.7 Μη ομοιοπολική παραγωγοποίηση

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Μετάφραση
    Αμπελιώτης Κωνσταντίνος
    Καπασσά Μαρία
    Σίσκος Παναγιώτης Α.
  • Επιστημονική επιμέλεια
    Σίσκος Παναγιώτης Α.
  • Επιμέλεια κειμένου
    Κουμπιάς Νίκος
  • ISBN
    978-960-524-234-6
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    314
  • Έτος Α' έκδοσης
    2007
  • Έτος τρέχουσας έκδοσης
    2007
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    204 14 21
  • Τιμή καταλόγου
    14,00

ΣΧΕΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ