SCHNAPP ALAIN

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ

Οι απαρχές της αρχαιολογίας
Μετάφραση: Δελούκα Κατερίνα

Το βιβλίο Η κατάκτηση του παρελθόντος ερευνά τους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος, από την αρχαιότητα έως το 19ο αιώνα, άρχισε να αποκτά συνείδηση του παρελθόντος του. Αντίθετα με την πιο διαδεδομένη άποψη, η αρχαιολογία δεν υπήρξε μια επινόηση της Αναγέννησης. Ήταν μια πρακτική γνωστή στους γραφείς της Ασσυρίας, της Αιγύπτου και της Κίνας, και αντικείμενο συζήτησης από τους σοφιστές της Ιωνίας, προτού αρχίσει να ασκείται από τους Ρωμαίους ιστορικούς.

Ότι είχαν υπάρξει άνθρωποι πριν από τον Αδάμ ήταν μια αποκάλυψη που συγκλόνισε τα θεμέλια της δυτικής κοινωνίας κατά τον 19ο αιώνα. Δεν αποτέλεσε όμως έκπληξη για τους Πέρσες, παραδείγματος χάριν, οι οποίοι είχαν επίγνωση της βαθύρριζης ιστορίας των προγόνων τους. Η πραγμάτευση του Αλαίν Σναπ όσον αφορά την έρευνα του ανθρώπου για τις απαρχές του ακολουθεί μια πορεία που εκκινεί από τον Ησίοδο και τον Λουκρήτιο και φθάνει έως τον Τόμας Τζέφερσον.

Η ιστορία που αποκαλύπτεται εδώ δεν είναι μια ιστορία αδιάλειπτης προόδου, αλλά επανανακάλυψης και επανερμηνείας –συχνά ακανόνιστης– λησμονημένων παρατηρήσεων. Ο Σναπ εξετάζει τους πάμπολλους τρόπους με τους οποίους έχει χρησιμοποιηθεί το παρελθόν ως μέσο τόσο για την κατανόηση όσο και για τη διαχείριση του παρόντος, και αποδεικνύει πώς μια προτίμηση για το παρελθόν ενώνει τα πιο διαφορετικά, φαινομενικώς, άτομα. Ο Καίμις, γιος του Ραμσή Β’, ο Ναβονίδης, βασιλιάς της Βαβυλωνίας, και αργότερα ο Άγιος Αυγουστίνος, ο Πετράρχης, ο Ραφαήλ, ο Ραμπελαί, ο Ρούμπενς, ο Νεύτων, ο Ντιντερό, ο Γκαίτε και ο Τζέφερσον, όλοι θέτουν την ιδιαίτερη σφραγίδα τους στο πάθος μας για τα υλικά ίχνη του παρελθόντος.

Η μελέτη αυτή εκπλήσσει με το βάθος και το εύρος της θεματολογίας της. Το κείμενο συνδυάζεται εξαιρετικά με την εικονογράφηση και τις περιγραφές των αντικειμένων που σώζονται από την αρχαιότητα, ενώ εκτενή αποσπάσματα από τις πρωτογενείς πηγές προσφέρουν μια συναρπαστική άμεση ματιά στις ιστορικές αφηγήσεις. Σύγχρονες απεικονίσεις της αρχαίας ζωής καθώς και περιστατικά της ανακάλυψής της αντικατοπτρίζουν τη γοητεία της αρχαιολογικής έρευνας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ
-H μνήμη έχει ανάγκη από έδαφος. Oι έρημοι της Λάρσα, ο Γήλοφος της Ξιαν, η αρχαιολογική θέση της Pετόκα
-Mια επιστήμη των αντικειμένων. H ερμηνεία του παρελθόντος
-Δόξα, έρωτας και μνήμη στη μεσαιωνική Περσία
-H ανακάλυψη της αρχαιολογίας. Mια ταραγμένη θάλασσα με βίαια κύματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΡΧΑΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
ΟΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
-Η συνέχεια. Μάρτυρες των αυτοκρατοριών του παρελθόντος, τα μνημεία νομιμοποιούν τις νέες  αυτοκρατορίες
-Η επινόηση της ιστορίας. Ηρόδοτος
-Η παρατήρηση των ερειπίων. Παυσανίας και Θουκυδίδης
-Αρχαιολογία του ιερού: η λατρεία των λειψάνων. Ο Πλούταρχος και η ανακομιδή των οστών του Θησέως
Ο ΕΛΛΗΝΟΡΡΩΜΑΪΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
-Η αγάπη για την τέχνη και η αγάπη για την αρχαιότητα. Ο Παυσανίας, ο Πλίνιος, ο Τάκιτος και τα παθήματα ενός θησαυροθήρα  αυτοκράτορα
-Αρχαιολογία και Antiquitates. Ιππίας, Βάρρων και Πολύβιος
-Η ελληνορρωμαϊκή προϊστορία. Διόδωρος ο Σικελιώτης
-Οι Κινέζοι και Ιάπωνες αρχαιοδίφες στην ανακάλυψη του παρελθόντος
Ο ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ
-Η κατάρρευση του ελληνορρωμαϊκού μοντέλου και η κρίση της ιστορίας. Η εποχή των αγιογράφων
-Ένας πολιτισμός ερειπίων; Γρηγόριος των Tουρόνων, Άγιος Pουπρέχτιος και η ανακάλυψη του Iουβάβου
-Ανοικοδόμηση και ανάκτηση του παρελθόντος. Οι κληρικοί του Kαρλομάγνου
-Η εκταφή του παρελθόντος. H ανακάλυψη του τάφου του Aρθούρου στο Γκλάστονμπερυ
-Οι «πρόδρομοι» της Aναγέννησης απέναντι στη λήθη του αρχαίου. H βόρεια Eυρώπη και η μαζική καταστροφή των Pωμαϊκών μνημείων. Oι Iταλοί πρόδρομοι: Πετράρχης και Bοκκάκιος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΔΙΦΩΝ
Η ΡΩΜΗ, ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
-Γέννηση των αρχαιοδιφών. Οι Ρωμαίοι και η έμμονη ιδέα για τα λείψανα
-H τοπογραφική αποτύπωση των μνημείων. Πύρρος Λιγκόριο, άνθρωπος της δράσης και της μελέτης
H XAMENH APXAIOTHTA TΩN ΓAΛATΩN
-Nικολά Φαμπρί ντε Πεϊρέσκ (1580-1637). Φιλόλογος, μαθηματικός, αστρονόμος, νομικός, φυσιοδίφης και …αρχαιοδίφης
AΓΓΛOI ΠEPIHΓHTEΣ KAI ANAΣKAΦEIΣ THΣ ΓEPMANIAΣ
-Γεωγραφία και αρχαιότητες των βρετανικών νήσων. O Γουΐλλιαμ Kάμντεν και η εξερεύνηση των βρετανικών αρχαιοτήτων
-Oι ανασκαφές της Γερμανίας. Nικολάους Mαρσάλκ
-Aρχαιολογία της αρχαιολογίας. Tα Wunderkammer
OI ΣKANΔINABOI
-Γέννηση της αρχαιολογίας του τοπίου. H σύνθεση της αρχαιολογικής γνώσης της Aναγέννησης
-Tο ταξίδι στον χρόνο. Όλε Bορμ
-Συλλογή και ταξινόμηση. Ένα εργαλείο γνώσης και πειραματισμού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΔΙΦΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
TO EΔAΦOΣ EINAI ENA BIBΛIO IΣTOPIAΣ
-Tο συνθέτειν τα αντικείμενα σε κείμενο, το καθιστάν την ιστορία ευανάγνωστη. Oι Σπον, Σπανχάιμ και η εφεύρεση της νομισματικής. O Mπιανκίνι και η συγκριτική εικονογραφία
-Oι χωρομέτρες του παρελθόντος. O Tζων Ώμπρυ και η συγκριτική αρχαιολογία. O Tόμας Mπράουν και η αναβίωση της ιστορίας
-Oι ανατόμοι του εδάφους. O «ανατομικός επιμερισμός» και η ανακάλυψη του θησαυρού του Xιλδερίχου
H EΠOXH TΩN ΣYΣTHMATIKΩN ΠEPIΓPAΦΩN
-H αναζωογόννηση της ιστορίας. H Γερμανία αναζητεί τις ρίζες της
-Oι Δρυΐδες στην πηγή της ιστορίας. O Στούκλυ και ο ρόλος των Kελτών στην καταγωγή της Eυρώπης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΕΡΙ ΑΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
H APXAIOTHTA TOY ANΘPΩΠOY KAI H APXAIOTHTA TOY KOΣMOY
-Προβληματισμός σχετικά με τη βιβλική Aποκάλυψη. Iζάκ Λαπεϋρέρ και Γιούντα Xαλεβί
-Στα άδυτα των φιλελεύθερων σαλονιών. Θεώρηση των ανθρώπων μέσα στην πορεία της ιστορίας
H ΘEΣMOΠOIHΣH THΣ APXAIOΛOΓIAΣ
-Συγκέντρωση εικόνων, αντικειμένων και μνημείων του παρελθόντος. Mπερνάρ ντε Mονφωκόν
-Θεμελίωση μιας επιστήμης των αντικειμένων και των μνημείων. Aν Kλωντ Φιλίπ ντε Tυρμπιέρ ντε Γκριμοάρ ντε Πεστέλ ντε Λεβί, κόμης του Kαιλύς
-Oι θαμμένες πολιτείες του Bεζουβίου
-Oι συστηματικές ανασκαφές. Παρατήρηση, αποτύπωση, ερμηνεία
-H μεσογειακή κρίση της αρχαιολογίας. Bίνκελμαν
-Iστορία της τέχνης και ιστορία της φύσης.
-Oι αντιφάσεις της αρχαιολογίας του Διαφωτισμού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Η ΕΠΙΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ
H YΠONOIA THΣ AΠΩTATHΣ APXAIOTHTAΣ TOY AΝΘPΩΠOY
-Oι αρχαιοδίφες ανάμεσα στην ομίχλη και στον κατακλυσμό
-H δυσχερής ανάδειξη της ιδέας της συνέχειας. Tύπος, τεχνολογία, στρωματογραφία
-Tο παράδειγμα των τριών εποχών και η θεμελίωση μιας συγκριτικής αρχαιολογίας
H ΠPOΣEΓΓIΣH THΣ APXAIOΛOΓIAΣ ΩΣ EΠIΣTHMHΣ THΣ ΦYΣHΣ
-Tο φιλολογικό μοντέλο. O Γκέρχαρντ και το Istituto di Corrispondenza
-O θρίαμβος της πρώιμης αρχαιότητας του ανθρώπου. Mπουσέ ντε Περτ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Oι τρεις αντιφάσεις των αρχαιοδιφών
Tα τρία εργαλεία της αρχαιολογίας

APXAIOΛOΓIKH ANΘOΛOΓIA
Πίνακας Εικόνων
Bιβλιογραφία

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Μετάφραση
    Δελούκα Κατερίνα
  • Φιλολογική επιμέλεια
    Αθανασιάδης Βίκτωρ
  • Επιμέλεια έκδοσης
    Λυδάκη Ειρήνη
  • ISBN
    978-960-524-181-0
  • ISBN
    960-524-181-1
  • Κωδικός στον Εύδοξο
    1207
  • Έτος Α' έκδοσης
    2004
  • Έτος τρέχουσας έκδοσης
    2004
  • Τίτλος πρωτότυπου
    "La conquete du passé. Aux origines de l'archéologie", 1993
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    640 17 24 Έγχρωμο βιβλίο τετράχρωμο
  • Τιμή καταλόγου
    36,00

ΣΧΕΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ