ΜΠΟΧΩΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ Ν.

ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ

Η γερμανοελληνική σχέση εξουσίας στις ανασκαφές της Ολυμπίας, 1869-1882

Από το 1875 μέχρι το 1881, μια αρχαιολογική αποστολή της γερμανικής αυτοκρατορικής κυβέρνησης πραγματοποίησε στην Ολυμπία μια από τις πρώτες ανασκαφές μεγάλης κλίμακας, η οποία αποτέλεσε σημείο καμπής στην πορεία της αρχαιολογίας. Ώς τότε η αρχαιολογία έμοιαζε περισσότερο με κυνήγι θησαυρού. Οι ανασκαφείς της Ολυμπίας, αντίθετα, δημιούργησαν ένα νέο υπόδειγμα επιστημονικών ανασκαφών, φέρνοντας στο φως χιλιάδες αντικείμενα με σκοπό να τα τεκμηριώσουν στο σύνολό τους.

Την υλοποίηση του εγχειρήματος ανέλαβε το νεοσυσταθέν παράρτημα του αυτοκρατορικού Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στην Αθήνα, και η επιτυχία της αποστολής επέσπευσε την ίδρυση ανάλογων δυτικών αρχαιολογικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι ανασκαφές προκάλεσαν από την αρχή την αντιπαλότητα της γαλλικής και της ρωσικής διπλωματίας, αλλά και πολιτικές διενέξεις στο Ελληνικό βασίλειο. Για να κατανοηθούν οι ποικιλόμορφες αυτές αντιπαραθέσεις με τρόπο σφαιρικό, χρειάζεται να αναλυθούν οι πολιτικές πλευρές του θέματος. Μέχρι σήμερα, η βιβλιογραφία έχει βασίσει την κρίση της στο ότι οι όροι της ανασκαφής δεν περιείχαν ρητά την παραχώρηση πρωτότυπων ευρημάτων στους Γερμανούς. Σύμφωνα με άλλες απόψεις όμως, επρόκειτο για τις πρώτες ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα στη βάση μιας διακρατικής σύμβασης, με στόχο να παρακαμφθεί ή και να καταστρατηγηθεί η αυστηρή αρχαιολογική νομοθεσία της χώρας – δίχως όμως και να παραβιαστεί εξόφθαλμα.

Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται η αναπαράσταση μιας πολυσήμαντης ιστορίας στην οποία εμπλέκονται η αρχαιολογία και ο πολιτισμός με την πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις, σε ένα πλαίσιο που επικαθορίζεται από τις άνισες σχέσεις ισχύος μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Αναλύεται η συμπεριφορά των πολιτικών και των αρχαιολόγων που διαμόρφωσαν τους όρους των ανασκαφών, καθώς και του Τύπου ο οποίος παρουσίασε και διαμόρφωσε την εικόνα τους. Επίσης, αναλύονται οι θεσμικές, πολιτικές και διεθνοπολιτικές συνθήκες στις οποίες αναπτύχθηκε αυτή η συμπεριφορά. Ανάμεσα στις ιστορικές πηγές της μελέτης ξεχωρίζει ο φάκελος των διαπραγματεύσεων της σύμβασης, που σώζεται μόνο στην Ελλάδα, και ο οποίος δεν έχει αξιοποιηθεί ώς τώρα από την ξενόγλωσση βιβλιογραφία.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Θανάσης N. Μποχώτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966. Ανακηρύχθηκε Διδάκτορας (Δρ. φ.) στην Ιστορία, από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, το 1999. Εργάστηκε ως επιστημονικός συνεργάτης στο ερευνητικό πρόγραμμα «Αρχαιολογία και Πολιτική» του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (1989-1992 και 1999-2002). Επίσης, έχει διδάξει Νεότερη και Σύγχρονη Ευρωπαϊκή και Ελληνική Ιστορία στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (2001-2014), στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης (2002-2006) και στο Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών (2007-2008). Είναι συγγραφέας του Η Ριζοσπαστική Δεξιά (Αντικοινοβουλευτισμός, Συντηρητισμός και ανολοκλήρωτος Φασισμός στο ελληνικό κράτος, 1864-1911),  Βιβλιόραμα, Αθήνα 2003.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος
Σημείωμα
Εισαγωγή

ΜΕΡΟΣ Α΄
1. Ο ρόλος των πολιτικών
α. Οι τυπικοί όροι των ανασκαφών της Ολυμπίας
β. Οι διμερείς διαπραγματεύσεις για την ανασκαφική σύμβαση και για την εκτέλεσή της
   Ι. Υπογραφή της συνθήκης
ΙΙ. Επικύρωση, νομοθετική έγκριση και υλοποίηση της συμφωνίας

γ. Η αρχική πρωσική πρόταση για την ανασκαφή της Ολυμπίας
δ. Οι παράμετροι της μετάβασης από τις βραχύβιες ανασκαφές ναπολεόντειου τύπου
στις ανασκαφές μεγάλης κλίμακας
ε. Ο σχηματισμός της πρώτης εικόνας και μνήμης των ανασκαφών της Ολυμπίας και
των αποτελεσμάτων της για το κοινό της Γερμανικής αυτοκρατορίας
2. Ο ρόλος του Τύπου της Γερμανικής αυτοκρατορίας

ΜΕΡΟΣ Β΄
1. Μορφές της ελληνικής πολιτικής εξουσίας και αποδοχή μιας διακρατικής
ανασκαφικής σύμβασης

2. Ο ρόλος του ελληνικού Τύπου
α. Ο κυβερνητικός Τύπος
β. Ο μη «κυβερνητικός» Τύπος
    Ι. Η εφημερίδα Μέλλον
ΙΙ. Η Εφημερίς
ΙΙΙ. Η εφημερίδα Παλιγγενεσία
IV. Η εφημερίδα Αιών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Πηγές – Βιβλιογραφία

Ευρετήριο

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Επιμέλεια κειμένου
    Σταματάκης Νικηφόρος
  • ISBN
    978-960-524-449-1
  • Έτος Α' έκδοσης
    2015
  • Έτος τρέχουσας έκδοσης
    2015
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά
    416 14 21
  • Τιμή καταλόγου
    16,00

ΣΧΕΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ